توجه به مقوله محیط زیست و اهمیت آن در زندگی امروز ، امری است که نمی توان از آن به سادگی گذشت. اهمیت فرهنگسازی در این مقوله در ایران وظیفه ای است که باید به جد به آن پرداخت. در غیر این صورت در آینده ای نه چندان دور محیط زیستی در ایران باقی نخواهد ماند که از آن حفاظت شود.

همه جوامع هم به صورت مایع و هم به صورت جامد ، فضولات تولید میکنند. بخش مایع این فضولات  یا فاضلاب اساساً همان آب مصرفی جامعه است که در نتیجه کاربردهای مختلف آلوده شده است .

بنابراین به طور کلی می توان گفت فاضلاب به صورت ترکیبی از آب و یا هر مایع دیگر و مواد زائد موجود در آن است که در مناطق مسکونی ،تجاری و یا صنعتی تولید می شود .

هرگاه  فاضلاب  تصفیه نشده تجمع پیدا کند ،تجزیه مواد ارگانیک موجود در آن منتهی به وضعیت آزار دهنده از جمله تولید گازهای بد بو میشود.بعلاوه فاضلاب تصفیه نشده حاوی تعداد زیادی میکروارگانیسم های بیماری زا است که می تواند در بدن انسان رشد کنند. فاضلاب همچنین حاوی مواد غذایی مناسب برای رشد گیاهان بوده و ممکن است حاوی ترکیبات سمی و یا ترکیباتی با قابلیت ایجاد سرطان نیز باشد . به دلایل فوق حذف سریع و بدون مشکل فاضلاب از منابع تولید کننده آن ،تصفیه ،آماده سازی جهت استفاده مجدد و یا دفع آن  ، امری ضروری به جهت سلامتی افراد و نیز محیط زیست است .

<span “=””> روشهای مختلفی برای تصفیه آبها و فاضلابها وجود دارد که بسته به مصارف آب و نوع آلودگی از این روشها استفاده می‌شود.

مكانيسم هاي تصفيه

 1-      مکانیسم های فيزيكي :

مانند آشغالگيري ، شناور سازي ، دانه گيري ، ته نشين سازی ، هوادهي و …<span “=””>

2-      مکانیسم های شيميايي :

 كه با افزودن ماده شيميايي به منظور حذف آلودگی مانند انعقاد و لخته سازي ، کلر زني و…<span “=””>

3-   مکانیسم های بيولوژيكي :

در این فرایند از موجودات میکروسکوپی زنده براي تصفیه استفاده ميشود، مانند سیستم های لجن فعال، برکه ثابت و …

فرایند تصفیه بیولوژیکی مهمترین مرحله در تصفیه فاضلاب به شمار می رود . سیستمهای تصفیه بیولوژیکی محیط های زنده باکتریایی هستند که با مصرف مواد مغذی فاضلاب به روش هوازی و غیر هوازی آلودگی آنرا از بین می برند . نقش یک واحد تصفیه بیولوژیکی در واقع فراهم نمودن شرایط مناسب برای رشد بیولوژیکی باکتریها جهت حذف آلودگی است .<span “=””>

در روش هوازی ، مواد آلی مغذی در فاضلاب توسط سوخت و ساز باکتریها به گاز دی اکسید کربن و توده زنده سلولی که بعداً به صورت لجن از فاضلاب جدا می شوند تبدیل می گردد .

تامین اکسیژن مورد نیاز در روش هوازی می تواند توسط هواده های سطحی و یا عمقی صورت پذیرد.<span “=””>

تصفیه به روش بی هوازی توسط میکروارگانیسم های بی هوازی درغیاب اکسیژن محلول صورت می گیرد ، که محصول اصلی آن بیوگاز و گاز هیدروژن است . طی انجام فرایند بی هوازی ، بیوگاز تولیدی می تواند به عنوان سوخت جهت تولید بخار و یا انرژی الکتریکی مورد استفاده قرار گیرد.<span “=””>

مزایایی روش بی هوازی:

1-     فشردگی قابل توجه سیستم

2-     هزینه های بهره برداری پایین تر

3-     تولید لجن به مراتب کمتر نسبت به روش هوازی

4-    نیاز به انرژی خیلی کمتر که خود به شکل متان تولید می کند.<span “=””>

از آنجایی که روش بی هوازی در غیاب اکسیژن محلول صورت می گیرد و میکروارگانیسمهای مورد استفاده در این روش برای تاثیر بیشتر نیاز به زمان دارند لذا در مناطقی که فضای کافی در دسترس باشد بهتر است از یک سپتیک تانک که عبارت است از یک مخزن بتونی که در زیر یا کف زمین قرار می­گیرد و مواد فاضلاب در آن جمع می­شود ، استفاده گردد . ظرفیت سپتیک به گونه­ای تعیین می­شود که فاضلاب چندین روز را در خود جای دهد.

ساختمان سپتیک تانک:

سپتیک تانک از یک مخزن سرپوشیده که از مصالح زنگ­نزن و فاسد نشدنی و ضمناً غیرقابل نفوذ از قبیل آجر، بلوک، بتن پیش ساخته، فایبر گلاس و پلی اتیلن کاشی لعابی و فلزاتی که کاملاً احتیاطات لازم درباره آنها شده باشد ساخته می­شود که در مکانهایی با حجم پساب بیشتر ، بهتر است از سپتیک بتنی استفاده گردد . جهت جلوگیری از نوسانات جریان فاضلاب آن را از دو یا سه انباره مستطیل شکل می­سازند.

طول انباره­ها معمولاً دو تا چهار برابر عرض سپتیک انتخاب می­شوند. عمق انباره­ها نیز در ظرفیت­های پایین 2/1 متر و در ظرفیت­های بالاتر تا سه متر است. همچنین س

طح فاضلاب تا سقف انباره نباید از 30 سانتی­متر کمتر شود. ورود و خروج فاضلاب از یک انباره به انباره­ای دیگر توسط سوراخ­های پیش­بینی شده در دیوارهای جداکنندة آنها و در عمق 30 تا 45 سانتیمتری در زیر سطح فاضلاب انجام می شود تا مواد شناور از انباره خارج نشوند.

در سپتیک تانک­ها به منظور خارج ساختن گازهای حاصل از عمل تصفیه باید وسائل تهویه طبیعی در نظر گرفت. البته منافذی که در محل ورود و خروج سپتیک تانک موجودند شاید من

ظور فوق را تأمین کنند. با این حال معمولاً لوله تهویه­ای به قطر 10 سانتیمتر در نظر گرفته می­شود. ضمناً برای جلوگیری از افتادن جانوران و یا هر نوع مواد خارجی به داخل تانک روی دهانه لوله توری می­پیچند.

– آدم­رو : ساختن آدم­رو از نظر بازدید و تمیز کردن داخ

ل تانک حتماً لازم است.

طرز کار سپتیک تانک:

طرز کار سپتیک تانک بدین صورت است که فاضلاب از یک طرف به آن وارد شده و پس از توقف در آن تجزیه شده و پس­آب تولید می­شود. سپس این پس­آب از لولة خروجی سپتیک تانک خارج شده و مقدار کمی از فاضلاب در ته سپتیک باقی می­ماند. زمانی که ارتفاع لجن موجود در ته محفظه به حدود نصف عمق مخزن برسد، می­توان آن را تخلیه و تمییز کرد.

مزایای عمومی دستگاه سپتیک تانک بی هوازی

از مزایای دستگاه سپتیک تانک بی هوازی ، سرعت و آسانی نصب آن در هر مکان، مقرون به صرفه بودن ، عدم نیاز به فضا و مکان گسترده ، عدم نیاز به هزینه سرویس و نگهداری بعدی ، عدم نیاز به قطعات مکانیکی و کادر متخصص می باشد .